Controlfreak

Mijn nieuwste werktheorie luidt dat de meeste mensen controlfreaks zijn. Ja, jij ook ;-). Het is alleen een iets ander type controle uitoefenen dan je misschien denkt.

We kennen allemaal wel iemand die controlfreak genoemd wordt, omdat ze obsessief het huishouden doet en poetst, in een poging alles in huis onder controle te houden. We kennen ook de mensen die op hun werk alles zelf willen doen om op die manier de touwtjes in handen te houden. Of de ouders die hun kinderen superstreng opvoeden om te voorkomen dat er ook maar iets mis kan gaan.

Wat we vaak niet zien, is de mate waarin we er zelf moeite mee hebben om mee te gaan met de flow van alles wat er is. Op heel veel momenten proberen we die flow bij te sturen of te voorkomen dat iets gebeurt dat we niet willen. Of we trachten te ‘regelen’ dat dat gebeurt wat we wél willen.

Lees verder

Karrespoor

Ze heeft nogal stress omdat ze middenin een verhuizing zit maar ook moet studeren voor een tentamen. Ze kan in haar hoofd niet op een rijtje krijgen hoe ze beide kan doen. Want voor studeren heeft ze rust nodig en in haar nieuwe huis is het nog een zooitje. Hoe kan ze toekomen aan geconcentreerd werken als om haar heen met boekenkasten wordt gesjouwd en dozen worden uitgepakt?

Door haar stress ziet ze geen oplossing. En objectief gezien heeft ze gelijk: studeren in chaos is lastig om te doen. Wat ze echter niet ziet op dit moment, is dat ze in een karrespoor zit.

Ze zit in een spoor waar maar een richting is: rechtdoor. Er zijn geen zijwegen want daarvoor is het karrespoor te diep. Met een beetje afstand zou ze kunnen zien dat ze ook op een andere plek kan studeren, ergens waar het rustig is. Bijvoorbeeld bij haar moeder aan de keukentafel of in de universiteitsbibliotheek. Even een paar uur in de boeken duiken om daarna terug te komen in de hectiek van de verhuizing.

Lees verder

Weg ermee

Mijn buurvrouw wil geen depressieve gedachten. Daar schrikt ze van.

Mijn vriendin wil geen gevoelens van eenzaamheid. Ze neemt het zichzelf kwalijk dat ze op haar 65e “nog steeds” wel eens terugvalt in de nare herinneringen uit haar jeugd.

Eén van mijn vrienden wil alle vermoeidheid uit zijn leven bannen. Hij wil altijd zoveel energie hebben dat hij alle plannen kan uitvoeren die zijn hoofd bedenkt. Dus spendeert hij heel veel tijd, geld en energie aan het bestrijden van zijn vermoeidheid.

Lees verder

Olivers Wisdom

Olivier is “zen” geboren; wat er ook op zijn pad komt, hij dealt er mee. Misschien is dat voor hem ook iets makkelijker dan voor jou en mij, omdat hij een hondje is. Maar toch…

Jij en ik kunnen beslist een paar dingen van hem leren. Tijdens een aantal wandeltochten in Portugal ontfutselden De Slagersdochters hem zijn eerste vijf lessen:

Les 1: Laat angst door je lijf gaan als het ontstaat. Niks is zo eng of groot als het er in eerste instantie uit ziet. Het verdwijnt vanzelf en dan kun je door.

Lees verder

Waarom gebruiken we onze vrije wil niet wat meer?

De laatste tijd meen ik een interessante vorm van slachtofferschap te bespeuren: de overtuiging dat we overgeleverd zijn aan onze emoties. Om me heen hoor ik mensen dingen zeggen als:

“Ik ben nu eenmaal een depressief persoon”

“Ik hou mezelf tegen met mijn angst”

“Ik ben er zo van overtuigd dat ik het niet kan, dat het me ook niet lukt”

Wat al die uitspraken in mijn ogen met elkaar gemeen hebben is de onderliggende aanname dat je iets met die depressieve gevoelens, angst of misplaatste overtuigingen moet. Degene die de uitspraak doet (en vaak ook zijn/haar omgeving) ziet de emotie of overtuiging in kwestie als waar of solide. Als een ding dat er nu eenmaal. Dus daar moet mee gedeald worden.

Een “ding” waar je onvermijdelijk aan onderhevig bent. Alsof je er het slachtoffer van bent en niets anders kunt doen dan er mee te leven of er tegen in verweer te komen.

Lees verder

Fata Morgana

Mijn tante merkte van de week op dat ik het leven wel heel erg luchthartig opneem. Dat ik het oké vind om soms niet lekker in mijn vel te zitten, dat ik problemen wegwuif en heel makkelijk zeg dat iets vanzelf weer overgaat. En ze heeft gelijk, maar dat is lang anders geweest.

Mijn ouders hebben mij het grootste deel van mijn leven zwaar op de hand gevonden. Ik zag veel beren op de weg en kon goed onderbouwen waarom die beren de aandacht kregen die ze verdienden. Zonder die aandacht zouden de beren op de weg namelijk voor de grootste problemen zorgen. En problemen, die kon je beter voorkomen om te zorgen dat het leven een beetje leuk bleef.

Wat ik toen niet zag en nu wel, is dat ik die beren zelf verzon. Het waren Fata Morgana’s. Ze zagen er heel echt uit, maar bestonden in werkelijkheid niet.

Mijn zorgen leken gegrond en gerechtvaardigd omdat ik dacht dat mijn omstandigheden van belang waren voor mijn levensgeluk. Ik ging ervan uit dat ik meer of minder gelukkig zou zijn met een bepaalde man, een bepaalde baan, een bepaald soort kleding of een bepaald soort huis.

Lees verder

Misverstanden over emotionele stabiliteit – deel 2

In het vorige artikel over emotionele stabiliteit besprak ik hoe we er vaak van balen dat we niet een beetje (of veel) gelukkig en stabieler zijn. Dat je flow van tevredenheid vaak wordt onderbroken door gevoelens van angst, boosheid, ontevredenheid, stress enzovoorts.

Hier bespreek ik graag het tweede misverstand rondom emotionele stabiliteit dat je danig in de weg kan zitten.

Misverstand 2: “Er zijn maatstaven voor goed en perfect”.

Zonder het ons te realiseren hebben we zelf bedacht wat ‘goed’ is en wat ‘beter’. Voor jou kan boosheid een ontzettend negatieve emotie zijn, terwijl het voor mij een fact of life is. Misschien vind jij een incidentele gedachte aan iets wat je eng vindt geen enkel probleem, terwijl een ander zichzelf een fobie aanpraat.

Wat we als maatstaf nemen voor emotioneel stabiel zijn, is een zelfbedacht concept. Zo heb ik een vriendin die zichzelf totaal stabiel vindt en ook inderdaad zo overkomt. Ik zou haar zonder problemen mijn bedrijf, mijn kinderen en mijn hond toevertrouwen. Maar ze eet wel heel regelmatig zo idioot dat ze haar vinger in haar keel steekt om het uit te spugen. Wat in sommige kringen als een ernstige indicator van instabiliteit wordt gezien. Maar niet door haar. Oprecht niet. Moraal van dit verhaal: wat een ‘probleem’ is en wat niet, ligt totaal aan onze eigen beleving.

Lees verder

Snelle diagnose

Het is fascinerend om te merken hoe sommige mensen in mijn omgeving direct klaar staan met een diagnose als ik zeg dat mijn dochter het huis uit is. “Lege nest syndroom” heb ik al een paar keer gehoord.

Het verbaast me dat ik aan een syndroom lijd zodra ik emoties vertoon over een grote verandering in mijn leven. Het is immers niet alsof ik maanden weeklaag over haar vertrek. Ik deel wat ik ervaar in de dagen dat zij bezig is met haar verhuizing.

Zijn emoties zó erg dat het direct om een label vraagt als je die emoties vertoont? Of is het een manier om mij gerust te stellen dat mijn emoties zo normaal zijn dat er zelfs een naam voor is?

Lees verder

Vertrek

Zojuist is mijn dochter de straat uitgereden met al haar spullen in een vrachtwagen. Ze is het huis uit. Na 20 jaar, 5 maanden en 3 weken ben ik haar kwijt als huisgenoot.

Het voelt leeg, ondanks het feit dat er in de kamer waarin ik zit, niets is veranderd. Alles staat er nog. Het is vol als altijd.

De leegte die ik voel, creëer ik zelf. Door te denken aan toen ze geboren werd. Door me voor te stellen hoe ze de kamer kon vullen door binnen te komen en een verhaal te beginnen. Door gedachten van angst dat alles tussen ons minder hecht zal worden. Door mijmeringen over hoeveel vaker ik nu alleen in dit huis zal zijn.

Het maakt de tranen er niet minder om, de wetenschap dat ik dit verdriet zelf veroorzaak door op deze gedachtetrein te springen. En dat is oké. Want dit is hoe de menselijke ervaring werkt. We hebben gedachten, ons bewustzijn geeft ze lading en gevoel waardoor we meegesleept worden in de rollercoaster die het leven soms lijkt te zijn.

Lees verder

Misverstanden over emotionele stabiliteit – deel 1

Baal jij er soms ook zo van dat je nooit lang kabbelt en telkens weer momenten hebt waarop je je rot voelt? Soms ben je boos, soms ben je verdrietig, soms bang of verward. Het duurt misschien niet eens zo lang, maar het onderbreekt de flow van je dagelijkse gelukkige tevredenheid.

Velen van ons hebben een leuk bijbaantje aan het streven naar stabiliteit. Want we denken na over elke keer dat we toch weer een negatieve emotie ervaren. Waarbij we bedacht hebben (met de nadruk op zelf bedacht) dat stabiel, blij, gelukkig en tevreden zijn beter is dan het wisselen van stemming.

Overigens lijkt het me een cultureel ding, dat streven naar stabiliteit. Nergens anders is er zo’n gigantische zelfhulp-industrie ontstaan als in de westerse cultuur. Die je laat geloven dat er inderdaad iets mis met je is als je niet altijd happy door het leven huppelt. Tuurlijk, als je psychisch zo in de war bent dat je niet meer functioneert, ben ik de eerste om je naar een goede therapeut te sturen. Maar in veel andere gevallen vermoed ik dat je jezelf de moeite kunt besparen.

Lees verder